Lạc nội mạc tử cung là bệnh mạn tính, xảy ra khi mô giống nội mạc tử cung nằm ngoài lòng tử cung, gây đau bụng kinh, đau khi quan hệ và có thể khó có con. Bệnh không tự khỏi nhưng kiểm soát được bằng thuốc, vòng nội tiết hoặc phẫu thuật nội soi, tùy mức độ đau, tổn thương và mong muốn sinh con.
Lạc nội mạc tử cung là gì?
Nội mạc tử cung là lớp lót bên trong tử cung, bong ra mỗi kỳ kinh. Ở người bệnh lạc nội mạc, mô tương tự lại nằm ở buồng trứng, vòi trứng, phúc mạc vùng chậu, thậm chí ruột hay bàng quang. Mô này cũng phản ứng theo chu kỳ kinh, gây viêm, đau và dính.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, bệnh ảnh hưởng khoảng 10% phụ nữ trong độ tuổi sinh sản (khoảng 190 triệu người trên thế giới).
Các thể lạc nội mạc tử cung thường gặp
| Thể bệnh | Đặc điểm |
|---|---|
| Lạc nội mạc ở phúc mạc | Các nốt nhỏ trên bề mặt phúc mạc vùng chậu, khó thấy trên siêu âm. |
| U lạc nội mạc ở buồng trứng | Nang chứa dịch nâu sẫm (hay gọi là “nang chocolate”), có thể làm giảm dự trữ buồng trứng. |
| Lạc nội mạc trong cơ tử cung | Mô nội mạc len vào lớp cơ tử cung, làm tử cung to, đau bụng kinh và ra kinh nhiều. Đọc thêm về đặt vòng nội tiết. |
| Lạc nội mạc xâm nhập sâu | Tổn thương ăn sâu vào dây chằng, ruột, bàng quang; thường đau nhiều, có khi đau khi đi tiêu, đi tiểu lúc hành kinh. |
| Lạc nội mạc ngoài vùng chậu | Hiếm gặp, ví dụ ở vết mổ thành bụng, cơ hoành, vùng ngực. |
Dấu hiệu cần nghĩ đến lạc nội mạc tử cung
- Đau bụng kinh nhiều, tăng dần qua từng năm, uống thuốc giảm đau thông thường không đỡ.
- Đau khi quan hệ, đau vùng chậu kéo dài.
- Đau khi đi tiêu, đi tiểu vào những ngày hành kinh.
- Ra kinh nhiều, rong kinh.
- Khó có thai.
- Mệt mỏi kéo dài.
Chẩn đoán lạc nội mạc tử cung như thế nào?
- Hỏi bệnh và khám: tính chất cơn đau, chu kỳ kinh, mong muốn có con.
- Siêu âm đầu dò: phát hiện u lạc nội mạc buồng trứng, lạc nội mạc trong cơ và một số nốt xâm nhập sâu.
- Chụp cộng hưởng từ (MRI): khi cần đánh giá kỹ tổn thương sâu trước mổ.
- Nội soi ổ bụng: nhìn trực tiếp tổn thương, vừa chẩn đoán vừa điều trị trong cùng một lần.
Không phải ai cũng cần mổ mới chẩn đoán được. Nhiều trường hợp được chẩn đoán dựa vào triệu chứng và siêu âm rồi điều trị bằng thuốc ngay.
Các cách điều trị lạc nội mạc tử cung
| Cách điều trị | Thường dùng khi | Lưu ý |
|---|---|---|
| Thuốc giảm đau | Đau nhẹ, hoặc phối hợp với cách khác | Dùng theo chỉ định, không tự tăng liều |
| Thuốc nội tiết (progestin như dienogest, thuốc tránh thai kết hợp) | Giảm đau, hạn chế bệnh tiến triển khi chưa muốn có con | Thường dùng lâu dài, tái khám định kỳ |
| Vòng nội tiết | Lạc nội mạc trong cơ tử cung, ra kinh nhiều | Hiệu quả rõ sau vài tháng |
| Thuốc đồng vận GnRH | Đau nhiều, trước hoặc sau phẫu thuật | Dùng trong thời gian giới hạn |
| Phẫu thuật nội soi | U lạc nội mạc lớn, đau không đáp ứng thuốc, hiếm muộn có chỉ định mổ | Ưu tiên bảo tồn tối đa buồng trứng ở người còn mong con |
| Cắt tử cung | Bệnh nặng, đã đủ con, các cách khác không hiệu quả | Quyết định sau khi bác sĩ và người bệnh trao đổi kỹ |
Lạc nội mạc tử cung và mong muốn có con
Nhiều người bị lạc nội mạc tử cung vẫn có thai tự nhiên. Tuy nhiên, bệnh có thể làm dính vòi trứng, giảm chất lượng và số lượng trứng. Phẫu thuật bóc u lạc nội mạc buồng trứng cũng có thể làm giảm dự trữ buồng trứng, nên cần cân nhắc kỹ thời điểm và cách mổ, thường kiểm tra AMH trước khi quyết định.
Với người đang mong con, bác sĩ sẽ cân bằng giữa kiểm soát đau và bảo vệ khả năng sinh sản; một số trường hợp nên chuyển sớm sang hỗ trợ sinh sản (IUI, IVF). Xem thêm khám hiếm muộn.
⚠️ Không tự mua thuốc nội tiết hay thuốc giảm đau theo đơn của người khác. Đau bụng kinh nhiều có nhiều nguyên nhân, chỉ khám và siêu âm mới xác định đúng bệnh.
Bác sĩ điều trị
ThS.BSNT Đinh Thế Hoàng
Điều trị và phẫu thuật lạc nội mạc tử cung là thế mạnh của bác sĩ. Trực tiếp phẫu thuật nội soi tại bệnh viện.
Xem hồ sơ bác sĩ →| Dịch vụ | Giá tham khảo |
|---|---|
| Khám và tư vấn lạc nội mạc tử cung | 000.000đ |
| Đặt vòng nội tiết | 000.000đ |
| Phẫu thuật nội soi (tại bệnh viện) | 000.000đ |
Giá có thể thay đổi tùy tình trạng và chỉ định của bác sĩ. Gọi 0948 452 848 để được báo giá chính xác trước khi khám.
Đau bụng kinh ngày càng nặng? Đặt lịch để bác sĩ Hoàng khám và tư vấn hướng điều trị.
ThS.BSNT Đinh Thế Hoàng trực tiếp thăm khám tại Phòng khám Sản phụ khoa Hiếm muộn Hoàng An – 848 Phạm Văn Đồng, P. Hiệp Bình Chánh, TP. Thủ Đức.
Câu hỏi thường gặp
Lạc nội mạc tử cung có chữa khỏi hẳn được không?
Đây là bệnh mạn tính, dễ tái phát. Mục tiêu điều trị là kiểm soát đau, hạn chế bệnh tiến triển và bảo vệ khả năng sinh con. Sau mổ thường cần dùng thuốc duy trì để giảm tái phát.
Bị lạc nội mạc tử cung có mang thai được không?
Nhiều người vẫn có thai tự nhiên. Một số trường hợp khó có con hơn và cần hỗ trợ sinh sản. Nên báo bác sĩ sớm nếu đang mong con để chọn hướng điều trị phù hợp.
Khi nào lạc nội mạc tử cung cần phẫu thuật?
Khi u lạc nội mạc lớn, đau không đỡ dù đã dùng thuốc, tổn thương ảnh hưởng ruột hoặc bàng quang, hoặc khi phẫu thuật giúp tăng khả năng có thai. Bác sĩ sẽ cân nhắc từng trường hợp.
Đau bụng kinh nhiều có phải là lạc nội mạc tử cung không?
Không phải lúc nào cũng vậy, nhưng đau bụng kinh tăng dần qua từng năm, uống thuốc không đỡ là dấu hiệu nên đi khám để kiểm tra lạc nội mạc tử cung.
Tham vấn chuyên môn: ThS.BSNT Đinh Thế Hoàng · Cập nhật: 08/11/2026
Tài liệu tham khảo
Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị trực tiếp của bác sĩ.